> Home » Jij en stress, een hersenles

In onze hersenen is een prachtig systeem terug te vinden waarin goed geregeld is wanneer we rustig kunnen nadenken of wanneer er acuut gereageerd moet worden. Dit systeem heeft een belangrijke overlevingswaarde, immers: als we in levensgevaar zijn, dan moeten we direct tot actie overgaan en niet rustig nadenken wat het beste is om te doen. Dan ben je namelijk vaak al te laat. De acute reactie op stress is vechten, vluchten of bevriezen, ook wel bekend als FIGHT-FLIGHT-FREEZE. Het is een directe reactie van ons brein op het gevoel van in gevaar te zijn. Heel vaak gebeurt het dat kinderen, ouders, leerkrachten deze niet-nadenkende reactie vertonen op momenten dat er niet zo zeer sprake is van levensgevaar, maar dat er wel een grotere spanning (stress) wordt ervaren. Zo kan een kind bijvoorbeeld bij een spreekbeurt of een toets ‘dichtklappen’, of een leerkracht kan uit zijn slof schieten als er niet geluisterd wordt, of ouders kunnen  boos reageren zoals ze het gevoel hebben dat ze niet gehoord worden.

Het gevoel van ‘gevaar’ ontstaat dan door bijvoorbeeld het niet gehoord worden, het niet de moeite waard kunnen zijn, het gevoel van moeten presteren en niet kunnen, het gevoel de controle over een situatie te verliezen. Deze perceptie van gevaar is niet altijd goed te begrijpen voor de ander. Immers, het gevoel van in gevaar zijn is zeer persoonlijk en kan ontstaan door bijvoorbeeld nare ervaringen op een bepaald gebied, een negatief zelfbeeld,  opgelopen trauma’s, of het sowieso moeilijk kunnen omgaan met gevoelens/emoties. Emotieregulatie is daarbij heel vaak het sleutelwoord. Mensen die hun gevoelens moeilijk kunnen verwoorden of verwerken raken eerder overprikkeld en krijgen eerder een gevoel van overbelasting en dus van ‘gevaar’, waardoor we deze reacties dan ook vaker te zien krijgen. Leerkrachten krijgen vaak te maken met deze reacties van kinderen, van ouders maar misschien ook van zichzelf of van teamleden. Wat moet je doen als iemand zo’n onbegrijpelijke reactie heeft? En hoe kun je daarop reageren? Kinderen die deze reacties vertonen hebben vaak verschrikkelijk veel spijt en schaamte na het hebben van een stressreactie en raken vaak nog verder overprikkeld en gestresst.

FlowinGrow biedt een les aan voor kinderen waarin op een heel begrijpelijke manier klassikaal kan worden uitgelegd wat er gebeurt in je hersenen en in je gedrag als er sprake is van stress. De kinderen gaan zichzelf en elkaar wat beter begrijpen en leren ook wat ze zouden kunnen doen om de reactie wat minder vaak te hebben. Daarnaast is het mogelijk in aanvulling op deze les kinderen te trainen op hun ademhaling zodat ze daadwerkelijk leren wat ze direct kunnen doen als ze veel last van stress hebben. Een teamtraining over emotieregulatie of een ouderavond waarin ouders ook leren over deze techniek maakt dat de aanpak volledig geïntegreerd kan worden in een school. JIJ EN STRESS, EEN HERSENLES is ontwikkeld door Jacqueline Tournier. Zij is orthopedagoog, kindertherapeut en systeemtherapeut io. Zij werkt al 10 jaar binnen FlowinGrow in Rotterdam en werkt ook al 10 jaar met deze psycho-educatie.

In het voorjaar van 2019 verschijnt er een boekje voor ouders en kinderen.

De les is op verschillende scholen en in verschillende besturen verzorgd. De reactie van de leerkrachten is dat de informatie zeer toegankelijk, begrijpelijk en verhelderend is, evenals dat het het handelen in de klas vergemakkelijkt als het gedrag moeilijker wordt.